Razzia Beverwijk

Locatie: IJmuiden

Vorm en materiaal

Het monument op het Stationsplein te Beverwijk is een plaquette van natuursteen.

Razzia Beverwijk

Als reactie op diverse liquidaties besloot de Duitse bezettingsmacht een Razzia te houden in Beverwijk en Velsen-Noord met als doel 500 jonge mannen in de leeftijd van 18 jaar tot en met 25 jaar te gijzelen en over te brengen naar kamp Amersfoort. Deze gijzelaars zouden vastgehouden worden totdat de daders van deze aanslagen zich gemeld hadden.

Deze razzia vond plaats op 16 april 1944. In totaal werden 486 jonge mannen opgepakt en gegijzeld in kamp Amersfoort. Een deel is vrijgelaten. Ongeveer 326 mannen zijn naar diverse kampen afgevoerd. Hiervan zijn er 65 omgekomen. Zie verder informatie bij Velsen in oorlogstijd en Razzia Beverwijk & Velsen-Noord – Over de razzia

Tekst

De tekst op de plaquette luidt:

‘OP 16 APRIL 1944
WERDEN VAN HIER
486 JONGEMANNEN
DOOR DE BEZETTER
WEGGEVOERD
VAN WIE VELEN
NOOIT ZIJN TERUGGEKEERD’.

Restauratie

Het monument is opgeknapt in 1984.

Wijzigingen

Op 4 mei 2005 is een tijdelijke plaquette met de namen van 65 overledenen aangebracht. Er wordt gewerkt aan een definitieve lijst. Tot nu toe zijn ongeveer 426 namen bekend. Bij de toekomstige herinrichting en renovatie van het Stationsplein zal er mogelijk een definitieve plaquette aangebracht worden.

De geschiedenis

Het monument op het Stationsplein te Beverwijk is opgericht ter nagedachtenis aan de 486 jonge mannen tussen de 18 en 25 jaar die, als represaille voor een aanslag op drie NSB’ers op 6, 13 en 14 april 1944 door het verzet, door de bezetter zijn gedeporteerd. Zij werden naar kamp Amersfoort gebracht totdat de daders van deze moorden zich zouden melden. Slechts een aantal van hen is na de oorlog teruggekeerd.

Jan van der Linden o.a. uit het politiearchief: ‘De razzia is een gezamenlijke actie van Ordnungspolizei en de Sicherheitspolizei en staat onder leiding van Kriminal-Kommissar Albers. Samen met Willy Lages het hoofd van de SD Amsterdam en de Ortkommandantur coördineerde hij de gehele razzia vanuit de bioscoop ‘De pont’ in Velsen-Noord. Hele straten worden afgezet in Beverwijk en Velsen-Noord. Bij de huiszoekingen worden er verschillende radio’s gevonden. Sommige jongens vluchtten het palenpark in, anderen zijn onder het stro gekropen. Duitsers gingen hen achterna en schoten op het stro. De Duitsers willen weten wie de daders van de aanslag zijn. Volgens Willy Lages, hoofd van de SD Amsterdam, kwam de opdracht voor deze razzia persoonlijk van Rauter en niet op voorspraak van Van Grunsven en van de Weide (respectievelijk de burgemeester van Beverwijk en Velsen). De beide burgemeesters maken bekend dat de gijzelaars vrijkomen zodra de daders zich gemeld hebben. Nadat alle jongens verzameld waren in de bioscoopzaal van de Pont werden ze om ca. 1 uur in een lange rij naar station Beverwijk gebracht. Overvalwagens rijden achter de stoet aan. De meeste zijn in hun goede kleding. Ze lopen in de stromende regen. Sommige mensen gooiden jassen naar de gijzelaars, maar deze mochten niet aangenomen worden en werden de door de Duitsers teruggooid. Op het perron aangekomen worden de gijzelaars in dertien goederenwagons geladen. Familieleden en bekenden worden tijdens … lees verder