Dirk Jan van Rijswijk (28 oktober 1904 – 8 maart 1944)
In november 1942 vinden, in één van de verzetskringen in Santpoort, verschillende arrestaties plaats, waardoor een aantal verzetsmensen, die niet werden gearresteerd, hun illegale werkzaamheden meteen moesten staken. Gemeenteambtenaar Dirk Jan van Rijswijk, afkomstig uit Velsen -Noord is al met een flink aantal anderen actief in de hulp voor joden en onderduikers in Santpoort en Velsen-Noord. Van Rijswijk is één van de leidende figuur in het verzet in IJmuiden en omgeving. Vanaf eind 1941 was hij één van de stuwende krachten achter het V-Leger, een lokale verzetsorganisatie. Als commandant van de afdeling Burgerwerk hield hij zich onder meer bezig met het helpen van onderduikers en het verspreiden van illegale bladen. De afdelingscommandanten in IJmuiden, Santpoort en Velsen-Noord rapporteerde aan hem.
Hij regelt de administratie en in de loop van de oorlog komen er steeds meer onderduikers bij, zeker als in september 1944 de algemene spoorwegstaking begint.
Zijn groep beschikt over een grote hoeveelheid onderduikadressen.
Die zijn onder andere te vinden in de Ruïne van Brederode, het Provinciaal Ziekenhuis en de begraafplaatsen Westerveld en De Biezen.
Geld krijgen Van Rijkwijk en zijn mensen onder andere van het Nationaal Steunfonds, o.l.v. van de broers Gijs en Walraven van Hall (Film: Bankiers van het verzet)
Van Rijswijk heeft ruim 160 onderduikers op zijn lijst staan.
Ook heeft hij een aantal donateurs, particulieren maar ook bunkerbouwer Dienaar, die heel veel geld heeft doorgesluisd naar de illegaliteit.
Arrestatie en moord
Tijdens een verzetsvergadering op donderdag 1 maart 1945 bij zijn buurman Coté arresteerden twee leden van het Velser politiekorps Van Rijswijk, Coté en drie andere illegale werkers. Zij waren op de hoogte van de vergadering door arrestaties een week eerder. De volgende ochtend werd Van Rijswijk van het hoofdbureau van politie in IJmuiden overgebracht naar het Huis van Bewaring in Amsterdam en op de lijst van Todeskandidaten gezet die in aanmerking kwamen voor fusillering bij represailles.
Op 8 maart werd hij als represaille voor de – overigens onbedoelde – aanslag op de Höhere SS- und Polizeiführer in Nederland Rauter met 52 andere mannen, onder wie leden van zijn verzetsgroep, bij de Amsteldijk gefusilleerd. Hun lichamen werden op bevel van de bezetter provisorisch begraven in de duinen bij Overveen.
Dirk Jan van Rijswijk is begraven op de Erebegraafplaats in Bloemendaal gedenksteen 3.
In Velsen-Noord is een straat naar hem genoemd.
Monument Rozenoord
In het Amstelpark staan 106 lege stoelen voor de bij naam bekende slachtoffers van de fusillades bij Rozenoord. De Duitse bezetter doodde hier tussen september 1944 en april 1945 ongeveer 140 mannen, onder wie veel verzetsmensen.
Hier de link naar een interview met zussen en kinderen van Van Rijkwijk Het familie-interview:
https://inmijnbuurt.org/verhalen/hij-wilde-de-vijand-in-de-ogen-kijken/
Met dank aan Guus Hartendorf (boek Eén koers, één strijd, één vrijheid), website erebegraafplaats Bloemendaal en Monument Rozenoord (oorlogsmonument in het Amstelpark)
#erebegraafplaatsbloemendaal #Rozenoord, #velsen #dirkjanvanrijswijk